Rondreis – Andorra – 2013

Andorra is een dwergstaatje in de Pyreneeën op de grens van Spanje en Frankrijk. Het heeft 65.000 inwoners. De hoofdstad is Andorre-la-Vieille/Andorra la Vella. De munteenheid is de Euro .

Andorra kent enkele tussen 900 en 1800 m hoogte gelegen dalen; de twee belangrijkste zijn die van de Valira del Orient en die van de Valira del Norte. Deze beide rivieren vormen na samenvloeiing de Gran Valira, die op Spaans grondgebied uitstroomt in de Segre, een zijrivier van de Ebro. 2/5 van het land ligt boven de boomgrens (2200-2300 m), de hoogste toppen liggen op 2.700 m.

De zomers zijn droog en koel, de winters koud en vrij vochtig; ook in de dalen wordt gemiddeld gedurende vier maanden per jaar overdag vorst geregistreerd.

 

De eerste taal is Catalaans. Het overgrote deel van de inwoners van Andorra bestaat uit buitenlanders (vooral Fransen en Spanjaarden), vaak vanwege de belasting daar gevestigd, of als arbeiders in de toeristenindustrie. Het is buitenlanders niet toegestaan in Andorra grond te kopen. De autochtone bevolking is vrijwel geheel (99%) rooms-katholiek.

Soevereiniteit

Andorra stond tot 1993 onder de gezamenlijke soevereiniteit van Frankrijk en de Spaanse bisschop van Seo de Urgel. Hun rol is sinds de nieuwe grondwet van 1993 nog louter formeel en ceremonieel. In 1993 maakte een nieuwe grondwet een einde aan 715 jaar feodale heerschappij. Defacto is de minister-president van Frankrijk het staatshoofd. In de nieuwe grondwet liggen verder scheiding der machten, mensenrechten, garantie voor vrije politieke deelname aan en de oprichting van partijen en vakbonden verankerd.

Andorra trad in 1993 tot de Verenigde Naties toe. Er wordt vrijwel geen belasting (sindskort 4% inkomstenbelasting) geheven.
Er bestaan sinds de jaren zeventig enkele politieke partijen, hoewel deze volgens de Andorrese wet tot 1993 feitelijk illegaal waren.

Middelen van bestaan

Terwijl men vóór 1950 leefde van veeteelt (43% van Andorra’s grondoppervlak bestaat uit weidegrond) en enige landbouw (granen en vooral tabak, die merendeels naar de buurlanden werd gesmokkeld), is de economie sedertdien welhaast volledig overgeschakeld op het toerisme. Andorra is een veel bezocht wintersportoord met circa 33 prachtige skipistes, De toeristen komen veelal uit Spanje en Frankrijk. Velen van hen hebben in de bergdorpjes een schilderachtig gelegen vakantiechalet.
Veel Nederlanders komen er niet, daarvoor is de afstand van Nederland te groot (en de tol op de Franse tolwegen een behoorlijke aderlating).

Sedert alle invoerrechten en (bijna) alle belastingen zijn afgeschaft en het staatje een befaamd goedkoopte-eiland werd, trekt het bovendien veel dagtoeristen en doorgaand vreemdelingenverkeer; sommige plaatsen (Andorra la Vella, Las Escaldes, Pas de la Casa) hebben daardoor het aanzien gekregen van grote, luxe winkelcentra. Maar ondanks het feit er geen b.t.w. is zijn de prijzen hoog. Niets is goedkoper dan in Nederland (behalve de prijs van de benzine, die kostte er in oktober 2013 slechts 1,25 euro per liter.

In 1985 werd een aantal accijnsverhogingen doorgevoerd in een poging het begrotingstekort te verminderen, en met succes: het land heeft geen schulden meer. Met een gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking van bijna $ 20.000 kan het land welvarend genoemd worden. Er is enige industrie (tabakverwerking).

De elektriciteit die wordt opgewekt in het waterkrachtstation bij Las Escaldes, wordt vrijwel geheel naar Spanje geëxporteerd; de energie voor eigen gebruik wordt geleverd door een aantal kleinere over het land verspreide krachtstations.

Toegankelijkheid

Andorra is slechts over twee wegen bereikbaar. De route vanuit Frankrijk leidt over de hoogste Pyreneeënpas, de Port d’Envalira (2407 m), en is in de winter meestal vele maanden door sneeuw geblokkeerd; die vanuit Spanje, via het dal van de Gran Valira, is gedurende het hele jaar te gebruiken. Tussen de meeste plaatsen en met het buitenland bestaan frequente busverbindingen. Er is een korte spoorlijntje door de bergen maar  geen  vliegveld.

Bezienswaardigheden

In verscheidene dorpen is de oude kern bewaard: lage leistenen huisjes met overhangende daken, in veel gevallen voorzien van balkons met fraai smeedwerk (Canillo, Sant Julià de Lòria, Ordino). Er zijn diverse interessante Romaanse kerkjes, in Canillo met een Christusbeeld uit de 13de eeuw, in Sant Julià met een Mariabeeld uit de 12de eeuw.

Befaamd is de 12de-eeuwse cilindervormige klokkentoren van Santa Coloma. Vanuit Encamp leidt een kabelbaan naar het op 1850 m hoogte gelegen Lac d’Engolasters. Beschermheilige van Andorra is O.L.V. van Meritxell, de Mare de Déu; 8 september., de dag waarop men naar haar beeltenis in het heiligdom te Meritxell, met een 12de-eeuws houten beeld, ter bedevaart gaat, is tot Andorra’s nationale feestdag geworden.

De moderne wintersportoorden als Pas de la Casa, Arinsal en Soldeu beschikken over skiliften (skiseizoen zeven maanden per jaar). Hoge hotels en flatgebouwen bepalen thans voor een groot deel het beeld van de grotere centra.

Samen met Jan en Netty eind oktober met de autobus van effeweg.nl naar de Pyreneen
en naar het kleine landje Andorra. Op de heen en terugweg logeerden we in hetzelfde , keurig en net overnachtingshotel van IBIS halverwege Frankrijk in het plaatsje Chalon sur Saone. De rijkswegen in Frankrijk zijn goed te noemen, maar de 1500 kilometer met de bus is toch 2 dagen pittig doorrijden. Alles bij elkaar hebben we in 8 dagen tijd 5500 kilometer gereden
in de bus.

Reisorganisatie www.effeweg.nl
Het was al met al wederom een goede reis en uitstekend verzorgd door de altijd attente chauffeur / reisleider . Een van de excursies was naar Barcelona, op ca 280 kilomter van ons hotel in Andorra. Een lange tocht : drie uur heen en drie uur terug maar Barcelona was het meer dan waard…..OOk daar stond een Nederlandstalig gids op ons te wachten. Perfect geregeld door de reisorganisatie van www.effeweg.nl

727 Totaal 1 Vandaag